Lunchkiosk Museumplein

Al fietsend over het Museumplein adem ik de geschiedenis in. Ik merk dat mijn referentiekader is verstoord door mijn eigen waarneming en de waarneming die ik veelvuldig doe door de foto's van J.L. Scherpenisse te bestuderen.

In de tijd dat J.L. Scherpenisse zijn fotocollectie vervaardigde was het Museumplein, een driehoekige ruimte tussen het Vondelpark en Boerenwetering, aan de rand van de stad. Aan de ene zijde werd het terrein, nog meer dan nu, gedomineerd door het Rijksmuseum en aan de andere zijde door het Concertgebouw. De vlanken van het terrein waren nog niet of nauwelijks bebouwd.

Museumplein vanaf Gabriel Mutzestraat








© J.L. Scherpenisse. Dit beeld is auteursrechtelijk beschermt. Het is zonder toestemming verboden dit beeld te kopieren of via een hyperlink elders te tonen.

Op het terrein waren wat jonge bomen geplant en het middendeel werd verhuurd aan de Amsterdamsche IJsclub waardoor het plein beter bekend stond als IJsclubterrein, de plek waar Jaap Eden de eerste wereldkampioen schaatsen werd. Zomers werd het IJsclubterrein gebruikt als sportterrein. De ingang van het terrein was direct tegenover de ingang van het Concertgebouw waar je een kaartje kon kopen en hier was ook de toegang naar de tribunes.

Om deze reden is het ook zo leuk om nu, in 2009, het wagentje van de Lunchkiosk op het Museumplein tegen te komen op ditzelfde terrein. De eigenaar van de Lunchkiosk, Mark Wielhouwer, gebruikt op zijn wagen en kiosk een beeld uit de Fotocollectie J.L. Scherpenisse.

















Wagen Lunchkiosk met foto Museumplein

De Hudson herdenking in 1909

In 1609 voeren de eerste Nederlanders de Hudsonrivier op.

In 1909 is zowel in Amsterdam als in New York de tocht van Henry Hudson, toen 300 jaar geleden, op een grootse wijze herdacht. Het Hoogtepunt van de Amsterdamse herdenking was de bouw van een replica van “de Halve Maen”, het schip van Henry Hudson.
De replica is gebouwd door de scheepsbouwer De Vries Lentschop op zijn scheepswerf ‘Het Fort’ te Nieuwendam. Van de bouw van het schip is naar mijn weten weinig bekend, ik vond enkel wat fragmenten die verhaalde dat de kiel op 29 oktober 1908 werd gelegd en het schip 15 april 1909 te water ging. Hierna werd “de Halve Maen” over het IJ naar de Amsterdamse binnenstad versleept. Onderstaande foto van J.L. Scherpenisse laat dit mooi zien.

















© J.L. Scherpenisse. Dit beeld is auteursrechtelijk beschermt. Het is zonder toestemming verboden dit beeld te kopieren of via een hyperlink elders te tonen.

Hierna is het schip verscheept naar New York waar hij op 22 juli 1909 aankwam. Het schip is daar als geschenk van de Nederlandse bevolking aan de Amerikanen aangeboden. In New York werd dit gevierd met een grote optocht met praalwagens, waarbij de hele stad feestelijk verlicht was.

Inmiddels bestaat de replica van de Halve Maen niet meer, deze is afgebrand in 1931. Momenteel vaart er weer een replica van de Halve Maen rond in de wateren bij New York, maar deze is van later tijd.

Koninkrijk der Nederlanden

Heeft u zich wel eens afgevraagd hoe de Oranjes hun koninkrijk hebben verworven?

Nederland was het krachtigst toen het een republiek was. Denk maar bijvoorbeeld eens aan onze 'gouden eeuw'. Toen waren we er trots op dat we de koningen en keizers van andere landen de wacht hebben aangezegd. Hoe komt het dan dat het huidige Nederland toch een Oranje koninkrijk heeft? LEES HIER VERDER…

Mijn Grootvader, Mijn Held

Laatst hield ik een speech voor de Toastmasters met als thema, "Mijn Grootvader, Mijn Held". De aanleiding was het thema van de avond "helden". Een aardige aanleiding om de Fotocollectie J.L. Scherpenisse aan dit thema te verbinden.

Waarom zou J.L. Scherpenisse een held zijn?
Een held is een woord dat je verschillend kunt definiëren. Hetgeen dat deze avond naar voren kwam was dat één van de kenmerken van een held is dat -over het algemeen- de persoon is gestorven en dat de heldendaad voortleeft.

J.L. Scherpenisse voldoet tenminste aan dit kenmerk. Waar hij echter niet aan voldoet is dat hij bekend stond om zijn daden. Immers, hij had geen bekendheid door zijn fotografie van het Amsterdam tussen 1905-1913. Pas in 2003, toen ik de fotocollectie serieus ging oppakken kwam naar buiten wat voor fotograaf hij is geweest en hoe belangrijk zijn werk was.

Het voorbeeld dat J.L. Scherpenisse tot een held maakt.
Tenminste, voor mij persoonlijk dan, ieder mag ervan vinden wat hij zelf wil. In mijn speech presenteerde ik ook het boek "Amsterdam een eeuw geleden". Hoewel ik hier veel werk aan heb gehad om alle beschrijvingen bij de foto's te vinden, onderwerpen uit te diepen en dit in een logisch, luchtig verhaal te schrijven valt er iets bijzonders op. Het boek, het eindresultaat laat zich niet zo makkelijk lezen want de fotografie domineert het boek.

Dat fotografie het woord overschaduwd is niet zo heel vreemd, we denken uiteindelijk in beelden en niet in woorden. Het is heel herkenbaar. Hetgeen dat opvalt is dat de beelden je de tijd inzuigen, als een tijdmachine wordt je in het Amsterdam van 100 jaar geleden gezet. Lezen, nee! Je bent er gewoon!

Dat iemand dit kan, 100 jaar na dato, mensen nog zo boeien en overheersend aanwezig te zijn in een boek… dat vind ik zo knap dat ik J.L. Scherpenisse, mijn grootvader, definieer als een held. En ik denk dat anderen dat ook vinden.

Wil jij ook een speech over de Fotocollectie J.L. Scherpenisse? Neem dan contact met mij op!

Peter Scherpenisse

Tentoonstelling 21 beelden Athenaeum Amsterdams Historisch Museumwinkel

Afgelopen dinsdagavond fietste ik na het houden van een speech over de Fotocollectie J.L. Scherpenisse langs het Amsterdams Historisch Museum. Hoewel het museum op dat tijdstip dicht was kon ik duidelijk de tentoonstelling met 21 fotoafdrukken van J.L. Scherpenisse in de Athenaeum Amsterdams Historisch Museumwinkel door het raam bekijken (ik was uiteraard gestopt met fietsen).

De aanleiding voor de tentoonstelling is het boek "Amsterdam een eeuw geleden". De beelden die zijn tentoongesteld staan ook allemaal in dit boek. De afdrukken zijn geproduceerd door Peter Paul Huf.

De tentoonstelling is gratis toegankelijk
Geopend: maandag t/m vrijdag: 10:00-17:00, zaterdag, zondag en feestdagen: 11:00-17:00.

TENTOONSTELLINGSADRES:
Athenaeum
Amsterdams Historisch Museum
Nieuwezijds Voorburgwal 357
1012 RM Amsterdam

Fotografenavond

Regelmatig op de hoogte zijn over fotografie: kom naar de fotografenavond in Amsterdam. Voor info en agenda: http://www.fotografenavond.nl/

Amsterdam 201 jaar Nationale Hoofdstad

Het is al weer een tijdje geleden en ik wil er nu dan toch weer eens op terugkomen.

Een stukje Nationale geschiedenis:
Nederland was sinds 1587 officieel een republiek en werd door Napoleon Boneparte getransformeerd in een koninkrijk - met een katholiek vorst aan het hoofd.
We hebben het over februari 1806. Boneparte stelde zijn jongere broer Lodewijk aan als Koning van Nederland. Op 23 juni 1806 doet Lodewijk zijn officiële intocht in Den Haag. Hier resideert hij eerst en daarna op 't Loo.

Een centralistisch koninkrijk kon niet zonder hoofdstad en daarvoor kwam maar één stad in aanmerking: Amsterdam, het economisch en cultureel centrum van het land. Voordat het zover was duurde het nog even voordat Amsterdam ook daadwerkelijk het predicaat Hoofdstad kreeg.

Amsterdam wordt de nationale hoofdstad (20 april 1808)
Op 20 april 1808 naderde een stoet vanuit het zuiden Amsterdam. Aan de rand van de stad, bij het Rechthuis van Watergraafsmeer, stond een gezelschap de stoet op te wachten. De Amsterdamse Burgemeester Jan Wolters van de Poll heette Lodewijk Napoleon met een hoogdravende redevoering welkom en overhandigde hem twee vergulde zilveren stadssleutels.

Hierna begaf men zich in een optocht naar de Dam. Op de Dam aangekomen stapte koning Lodewijk Napoleon uit zijn koets en betrad het oude stadhuis, dat hem enige weken eerder officieel als paleis was aangeboden.

Vlak na Napoleon Bonaparte zijn zwaarste nederlaag bij Leipzig in oktober 1813, ontvangt Prins Willem Frederik van Oranje-Nassau een brief van de heer G.K. van Hogendorp. Hierin staat het verzoek om naar Nederland te gaan. Hij vertrekt zo snel als mogelijk en op 30 november komt hij per schip aan bij Scheveningen.

Twee dagen later presenteert Willem Frederik zich in de Nieuwe Kerk als "soeverein vorst Willem I".
Hierna bleef Amsterdam onze hoofdstad.

2008
Ondergetekende belt Het Parool met de vraag of zij iets weten over of aandacht besteden aan dit onderwerp. Het bleek hen totaal onbekend en 19 April 2008 kopte Het Parool als volgt:















Hierna kwamen veel reacties los in de diverse media. Burgemeester Job Cohen en Wethouder Lodewijk Asscher moesten reageren op het feit dat Amsterdam zijn 200ste verjaardagsfeestje als Nationale Hoofdstad was vergeten.
Beloftes werden gedaan om het feest alsnog te vieren, enz, enz.

Iemand: iets gehoord? Ik nog niet in ieder geval.